Category Archives: Uncategorized

Oproep NVBe Podiumbijdragen: “Ethiek en politiek van maakbaar meervoudig ouderschap”

Oproep: De redactie van het Podium voor Bio-ethiek (www.NVBe.nl) nodigt u uit een bijdrage te schrijven over het thema: Ethiek en politiek van maakbaar meervoudig ouderschap

Met de ontwikkeling van steeds meer vormen van kunstmatige bevruchting is ook ouderschap een meer maakbaar fenomeen geworden. Kinderen kunnen ontstaan met behulp van donorzaad, eicel- of embryodonatie en (IVF)draagmoederschap en in de toekomst mogelijk ook nog op andere kunstmatige manieren. Daarmee ontstaan ook meer diverse vormen van ouderschap en verwantschap, waarbij kinderen naast ouders als opvoeders ook te maken hebben met organisatorisch en technologisch bemiddelde, al dan niet bekende, verwantschapsrelaties.

In een in 2016 verschenen rapport over Kind en ouders in de 21ste eeuw zijn de juridische implicaties besproken van deze ontwikkeling door de Staatscommissie Herijking Ouderschap. De belangen en rechten van kinderen vormen daarbij voor de commissie een belangrijk uitgangspunt. De commissie stelt vast dat met het gebruik van diverse vormen van kunstmatige bevruchting de genetische band tussen ouder en kind niet altijd meer vanzelfsprekend is. Kinderen hebben daarbij in Nederland inmiddels het recht gekregen om hun eigen ontstaansgeschiedenis te achterhalen. Bij dit alles zijn echter niet alleen belangen van het kind in het spel, maar ook die van wensouders en van derden, zoals donoren en/of draagmoeders.

De aanbevelingen van de commissie voor meer flexibele vormen van verwantschapsrecht in dit verband, hebben vooralsnog geen vervolg gekregen. De praktijken waarin kunstmatige vormen van bevruchting en daarmee verbonden meervoudige verwantschapsrelaties tot stand worden gebracht, en de daardoor opgeroepen vragen, zijn nu in de eerste plaats een zaak van de betrokken medici en wensouders. Vanuit de samenleving komen in reactie daarop pleidooien voor een bredere en meer kritische discussie over de ethische kwesties en politieke afwegingen die bij deze ontwikkeling aan de orde zijn (Larissa Pans, Onbeperkt vruchtbaar, 2018).

In hoeverre moet de overheid de ontwikkeling van diverse vormen van kunstmatige bevruchting faciliteren en in hoeverre zouden daar ook grenzen aan moeten worden gesteld? Wat leren de ervaringen met de huidige prakijken ons tot dusver over de betekenis en ethische implicaties daarvan voor diverse betrokkenen? En wat komt er mogelijk nog aan nieuwe technologische ontwikkelingen op ons af, zoals bijvoorbeeld zaad- en eicellen gemaakt van eigen stamcellen?

Uw bijdrage
Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium voor Bio-ethiek over dergelijke vragen, stuurt u dan voor 17 februari, een voorstel (max. 150 woorden) naar de themaredactie: dirk@dirkstemerding.nl

Er is plaats voor ongeveer 10 bijdragen, te plaatsen in het juni nummer. Na ontvangst van uw voorstel reageren wij binnen twee weken met een definitieve uitnodiging. De deadline voor de eerste complete versie (ca. 1500 woorden) is 30 maart. De deadline voor de definitieve versie is 27 april. De themaredactie beslist of een artikel al dan niet wordt geplaatst. Houdt u wat betreft stijl en inhoud rekening met het feit dat het Podium door een breed publiek wordt gelezen.

Onderwijsmiddag NVBe 2019

Op 12 november organiseerde de Nederlandse Vereniging voor Bio-ethiek (NVBe) haar jaarlijkse onderwijsmiddag; een inspiratiemiddag voor docenten van (bio-)ethiek onderwijs aan niet-filosofen. Dit jaar was het thema van de onderwijsmiddag: onderwijs over wetenschappelijke integriteit.
4 inspirerende sprekers lieten op een interactieve manier zien hoe zij hun onderwijs over wetenschappelijke integriteit vorm geven en vertelden waarom ze dat op die manier doen:
Dr. Luca Consoli van de Radboud Universiteit Nijmegen
https://www.ru.nl/personen/consoli-l/
Dr. Els Maeckelberghe van het UMCG
https://www.rug.nl/staff/e.l.m.maeckelberghe/ 
– Drs. Giulia Inguaggiato van het Amsterdam UMC, locatie VUmc
Er kwamen verschillende werkvormen aan bod en er was volop ruimte om met elkaar in discussie te gaan over verschillende invullingen van wetenschappelijke integriteitsonderwijs, zowel tijdens de bijeenkomst als tijdens de borrel na afloop.
Hier kunt u enkele foto’s van de middag vinden.

Jaarsymposium NVBe 16 mei 2019 – “Natuur binnen of buiten het hek”

Over de spanning tussen natuurbeheer en veeteelt en de grens tussen natuur- en cultuurland

Aan de hand van een pre-advies van Martin Drenthen staan we dit jaar stil bij het spanningsveld tussen natuur en veehouderij. In een klein land als Nederland leidt dit in toenemende mate tot conflicten. Zo wordt de terugkeer van de wolf door ecologen en natuurbeheerders toegejuicht vanwege de biodiversiteit. Maar aan de andere kant trekken schapenhouders aan de bel omdat de wolven hun schapen doden. Omdat wilde dieren ook ziektes kunnen overbrengen worden ze soms gezien als bedreiging voor de veehouderij. De Nederlandse varkenshouderij is bijvoorbeeld als de dood voor een uitbraak van Afrikaanse Varkenspest onder wilde zwijnen.

Daarentegen heeft de veehouderij onmiskenbaar ook negatieve effecten op natuur en biodiversiteit. Denk maar aan uitstoot van broeikasgassen of de terugloop van het aantal weidevogels. De legitimiteit van landbouw en veeteelt berust op het idee dat de mens recht heeft om een deel van de aarde te gebruiken voor de eigen voedselvoorziening. Het produceren van voedsel is dan wellicht een gerechtvaardigd doel maar waar ligt dan de grens? In dit debat komt naast de tegenstelling tussen dier- en natuurethiek daarom ook de ‘boerenethiek’ aan bod. Lukt het ons om vanuit de ethiek een bijdrage te leveren aan deze maatschappelijke discussie?

Programma:

12.00-13.00                        Algemene leden vergadering NVBE (alleen voor leden)
13.00-13.30                        Ontvangst met koffie en thee
13.30-13.40                        Opening door dagvoorzitter
13.40-14.30                        Presentatie NVBe pre-advies door Dr. Martin Drenthen
14.30-15.00                        Co-referent 1: Prof. Dr. Hens Runhaar
15.00-15.15                        Pauze
15.15-15.45                        Co-referent 2: vertegenwoordiger veehouderij
15.45-16.15                        Co-referent 3: Dr. Bernice Bovenkerk
16.15-16.30                        Plenaire discussie
16.30-17.00                        Borrel

Locatie:

www.hethuisutrecht.nl
routebeschrijving

Aanmelden:

U kunt zich aanmelden via ledenadministratie@nvbe.nl. Vermeld daarbij in de onderwerp-regel ‘Aanmelding jaarsymposium 2019 NVBe’. Vermeld in uw bericht svp of u NVBe-lid bent. Na aanmelding ontvangt u per mail een bevestiging van deelname en (indien geen NVBe-lid) een factuur.
Deelname is voor NVBe-leden gratis. Als u zich nu aanmeldt als lid, gelden de voordelen van het lidmaatschap per direct
Niet-leden betalen €30,- euro. Voor dit bedrag kunt u deelnemen aan het symposium en ontvangt u tevens het pre-advies. Studenten kunnen deelnemen voor €10,- Zij ontvangen het pre-advies louter digitaal. Het pre-advies is na het jaarsymposium voor €15,- te bestellen via de website.

Bestellen Pre-advies:

Bent u geen lid, bent u niet aanwezig bij het Jaarsymposium, maar wilt u het Pre-advies (na 16 mei) ontvangen? Stuur een mail aan ledenadministratie@nvbe.nl met uw adresgegevens. Tegen betaling van €15,- (excl. verzendkosten) ontvangt u een gedrukt exemplaar thuis.

(c) Foto: Marcel Bressers

Oproep NVBe Podiumbijdragen: ‘Ethiek van het Antropoceen’

Oproep: NVBe Podiumbijdragen over de ethiek van het Antropoceen.

Het Podium voor Bio-ethiek nodigt u uit een bijdrage te schrijven over het thema: een ethische blik op het Antropoceen.

Volgens Nobelprijswinnaar Paul Crutzen en zijn collega Eugene Stoermer leven wij nu in het Antropoceen: het geologische tijdperk dat gekenmerkt wordt door de verstrekkende invloed die de mens heeft op de planeet. Dit tijdperk zou de opvolger zijn van het Holoceen, de periode vanaf de laatste ijstijd, 12000 jaar geleden. Het Antropoceen heeft als term echter niet alleen betrekking op ecologische en geologische aspecten: in toenemende mate komen normatieve vragen aan de orde, die betrekking hebben op de plaats van de mens op de aarde en haar relatie met haar natuurlijke leefomgeving. Immers, als de mens zo veel invloed heeft op de aarde dat zij zelf als een geologische kracht kan worden beschouwd, dan impliceert dat ook een verantwoordelijkheid over de keuzes die zij kan en wellicht ook móet maken. Wat betekent het Antropoceen bijvoorbeeld voor onze visies op natuur en cultuur, natuurbeheer en milieubeleid, onze omgang met (wilde) dieren, de rol van (bio)technologie, globalisering of voor de machtsverdelingen in de samenleving?

Wij zijn heel benieuwd naar uw kijk op deze thematiek. Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium voor Bio-ethiek over één van deze of gerelateerde vragen? Stuurt u dan eerst, voor uiterlijk 1 oktober, een voorstel (max. 150 woorden) naar de themaredactie:

Sjaak Swart: j.a.a.swart@rug.nl
Sanne van der Hout: s.vanderhout@maastrichtuniversity.nl
Mike Lensink: m.a.lensink-3@umcutrecht.nl
Leo van den Brom: leovandenbrom@gmail.com

Auteurs krijgen vervolgens het conceptartikel toegestuurd dat als introductie op het thema in het Podiumnummer zal worden opgenomen.

Houdt u er wat betreft stijl en inhoud rekening mee dat het Podium door een breed publiek van geïnteresseerden wordt gelezen. De deadline voor volledige bijdragen (ca. 1500 woorden) is 1 november 2018. De themaredactie beslist of een artikel al dan niet wordt geplaatst.

Oproep NVBe Podiumbijdragen: ‘Medicalisering van de zwangerschap’

Het NVBe Podium voor Bio-ethiek nodigt u uit een bijdrage te schrijven over het thema ‘Medicalisering van de zwangerschap’. 

Medicalisering van de zwangerschap is zeker geen nieuw fenomeen maar kent wel steeds nieuwe uitingsvormen. Zwanger worden en zwanger zijn lijken allang geen natuurlijke processen meer te zijn. Het aantal oudere moeders neemt gestaag toe en is één van de oorzaken van de zogeheten ‘vruchtbaarheidsindustrie’. Maar ook als de zwangerschap wel natuurlijk is ontstaan wordt het verloop daarvan nauwlettend in de gaten gehouden. Niet alleen moet een zwangere vrouw (en evt partner) zich verhouden tot het groeiende aanbod van prenatale diagnostiek, ze wordt er ook op allerlei manieren op gewezen dat haar leefstijl van invloed is op de gezondheid van haar kindje.

Bovenstaande ontwikkelingen zetten aan tot nadenken en vragen om ethische reflectie. Kunnen we bijvoorbeeld spreken van het recht  op het krijgen van een genetisch eigen kind? En wat te denken van de rechten van het kind dat zijn of haar biologische ouders nooit zal kennen in het geval van anonieme eiceldonatie die in het buitenland heeft plaatsgevonden? Welke gevolgen heeft de vergaande medicalisering voor de ervaringen van vrouwen die zwanger zijn of zwanger willen worden en in hoeverre verandert de rol van de zorgverlener door deze ontwikkelingen? Bovendien staan ons medisch-technologische ontwikkelingen te wachten die om ethische doordenking vragen zoals menselijke lichaamscellen die worden omgeprogrammeerd tot ei- en zaadcellen. Of nagebootste baarmoeders die een embryo tot baby kunnen maken waardoor het hele proces buiten het menselijk lichaam kan plaatsvinden.

Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium over één van deze (of gerelateerde) vragen?  Stuurt u dan eerst – voor u gaat schrijven – een voorstel (max. 150 woorden) naar de themaredactie: Marieke Bak mariekebak@outlook.com of Hanneke van der Meide J.W.vdrMeide@uvt.nl
Houdt er wat betreft stijl en inhoud rekening mee dat het Podium door een breed publiek van geïnteresseerden wordt gelezen. De deadline voor volledige bijdragen (ca. 1500 woorden) is 13 augustus 2018. De themaredactie beslist of een artikel al dan niet wordt geplaatst.

 

 

 

 

Oproep: NVBe Podiumbijdragen ‘Hoe verhouden professionals, praktisch ethici en academici zich tot elkaar?’

Het Podium voor Bio-ethiek nodigt u uit een bijdrage te schrijven over het thema ‘de verhouding tussen professionals, praktisch ethici en academici’.

Ethici houden zich intensief bezig met de vragen en beslissingen van zorg- en techniek-professionals op de werkvloer. Ze doen bijvoorbeeld empirisch onderzoek naar wat genoemde professionals belangrijk vinden, en betrekken dat vervolgens bij hun ethische reflecties. Ook denken ze mee met professionals over verantwoorde zorg voor mensen, dieren, milieu en techniek: De ‘praktische wending’ lijkt dus wel compleet!

Maar wat merken professionals hiervan? Bereiken praktische ethici hen voldoende? Worden ze moreel gevoed en gesteund? Hebben de ethici voldoende afstand om kritisch over praktijken te denken? Of is voor kritische distantie juist behoefte aan theoretische, strikt academische ethiek? Kortom, hoe is de verhouding anno 2018 tussen de professionals, praktisch ethici en academici? Welke vormen van samenwerking, concurrentie en afhankelijkheid doen zich voor? En … hoe kunnen we die verhouding waarderen?

Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium over één van deze (of gerelateerde) vragen?  Stuurt u dan eerst – voor u gaat schrijven – een voorstel (max. 150 woorden) naar de themaredactie: Leo van den Brom, (leovandenbrom@gmail.com) Lieke van der Scheer (info@liekevanderscheer.nl)  of Dirk Stemerding (dirk@dirkstemerding.nl).  Houdt er wat betreft stijl en inhoud rekening mee dat het Podium door een breed publiek van geïnteresseerden wordt gelezen. De deadline voor volledige bijdragen (ca. 1500 woorden) is 19 juni 2018. De themaredactie beslist of een artikel al dan niet wordt geplaatst.